Imkansizin Olumu - Reinhold Messner
Imkansizin Olumu
  
  Reinhold Messner
  
  Direttissimalara ( en kisa yol ) karsi ne garezim var ? Aslinda hic yok, dogrusu "dusen su damlasi" tipi rotalarin varolan en mantikli seylerden biri oldugunu dusunuyorum. Elbette ki her zaman bu vardi, daglar ona izin verdigi surece. Ama bazen, rotanin kolay yani, bu hattin sagina ya da soluna kayiyor, ve biz de bazi tirmanicilari goruyoruz – hattin ilk cikisinda – sanki dag izin veriyormuscasina dumduz yukari gidiyorlar, elbette boltlarla saldirarak. Neden bu sekilde tirmaniyorlar ? "Ozgurluk icin" diyorlar, ancak, kendilerinin bir kukla ipinin kolesi olduklarinin farkinda degiller.
  
  Sapmalardan duyduklari bir korku var. Paul Claudel "zorluklarla karsilasildiginda, mantik onlari yok saymayi degil, onlarin ustesinden gelmeyi gerektirir" der. Ve simdi direttissima fanatikleri de diyor ki, hangi ekipmanla baslamalari gerektigini bilmek onlara her turlu engeli astirir. Dolayisiyla, artik varolmayan problemlerden sozediyorlar artik. Dag onlari beklenmeyen zorluklarla durdurabilir mi ? Gulumsuyorlar, o gunler artik geride kaldi!! Dagciliktaki imkansiz, direttisima mantigi tarafindan yokedildi, katledildi.
  
  Tabii direttissimalar, eger onlari tirmananlara yol gosteren ruh hali butun dagciligi tersyuz etmemis olsa, o kadar da kotu sayilmazlar. Boyle bir tirmaniciyi alip bir kaya duvarina goturun, ayaklarinin altinda sallanan demirler esliginde ve etrafinda sadece negatif kaya ile. Daha basindan yorulmus olarak, oncekinin uzerine bir delik daha delecektir. Inatla, bolttan bolta, devam edecektir. Rotasini, ve baska hicbir rotayi degil, duvara dikte etmektedir.
  
  Boltlar bugun bir rahatlik malzemesidir; ne olur ne olmaz, cikan zorluklarin uzerinden siradan yontemlerle gelinemez diye alinmaktadirlar. Bugunun tirmanicisi kendisini vazgecme, geri cekilme olasiligindan ayirmak istemektedir. Ve cesaretini, metal ve bolt olarak, sirt cantasinda tasimaktadir. Kaya duvarlari artik yetenek ve beceri ile cikilmiyor, ancak ip boyundan ip boyuna metodik el isciligi ile teslim aliniyor. Bugun yapilmayan seyler de yarin yapiliyor olacak zaten. Serbest tirmanis rotalari tehlikeli, o zaman boltlarla korunmalilar. Tutkular, artik becerinin uzerine degil, ekipmana ve gecirmeye uygun olan zamanin uzunluguna gore sekil aliyor. Belirleyici faktor cesaret degil, teknik, bir tirmanis gunler surebilir, ve kancalar ile boltlar yuzlerle sayilabilir. Geri cekilme onursuz bir sey haline geldi, cunku herkes biliyor ki boltlarin ve dikkafaliligin bir kombinasyonu bugunlerde sizi herhangi bir seye tirmandirmaya yetebilir, hatta en zor gorunen direttisimaya bile.
  
  Zamanlar degisiyor, onlarla birlikte kavramlar ve degerler de.. Kendine guvenin yerini ekipmana guven aldi. Bir ekip artik yaptigi bivaklarin sayisina gore degerlendiriliyor, hala "serbest" tirmananlarin cesareti bir tur bilincsizlik emaresi gibi odullendiriliyor.
  
  Dagciligin saf ruhunu kim kirletti ?
  
  Bu isin mucitleri, muhtemelen sadece mumkun olanin sinirlarina yaklasmak istemislerdi. Bugun, oysa ki, her bir sinir kayboldu, silindi. Prensipte, basta cok onemli bir sey gibi gorunmemisti, ancak dagcilik sozlugunden "imkansiz" kelimesini silmek icin on yil yetti.
  
  Ilerleme mi? Bugun, baslangictan on yil sonra, klasIk rotalara veya yenilerine bolt cakan ve bunu umursamayan pek cok insan var. Insanlar gittikce daha cok deliyor, ve gittikce daha az tirmaniyorlar.
  
  "Imkansiz" : artik boyle bir sey yok. Ejderha oldu, zehirlendi, ve kahraman Siegfried issiz kaldi. Artik herkes bir kaya yuzeyinde calisabilir, ve duvari kendi "mumkun" standartlarina uydurmak icin aletlerini kullanabilir.
  
  Bazi insanlar bunu onceden gormustu. Ancak delmeye devam ettiler, gerek direttisimalarda gerekse diger tirmanislarda, ta ki tirmanistan aldiklari tadi kaybedene dek: neden cesaret edesiniz, neden risk alasiniz ki, mukemmel guvenlik icinde ilerleyebiliyorken ? Boylece de, direttisimalarin mesihleri haline geldiler: "KlasIk rotalarda zaman kaybetmeyin, matkap kullanmayi ogrenin, ekipmaninizi kullanmayi ogrenin. Kesin olun, eger basarmak istiyorsaniz, dagi altedebilmek adina her turlu seyi yapin. Direttisima cagi daha yeni basladi, her zirve artik direk hattini bekliyor. Aceleye gerek yok, cunku dag ne bir yere kacabilir, ne de kendini savunabilir.
  
  "Direttisimayi ciktin mi? Super direttisimayi ?" Bunlar bugunlerde dagciligin seviyesinin olculmesi icin kullanilan kriterler. Simdi genc adamlar cikip gidebilir, bir bolt merdiveni boyunca surunebilir ve sonrakilere sorabilir : "direttisimayi ciktin mi ?"
  
  Genel gecer goruse karsi cikma cesaretini gosteren herkese gulunuyor. Kukla ipi jenerasyonu, kendini coktan toparladi ve imkansiz idealini dusuncesizce katletti. Buna karsi cikmayan herkes, katillerin basarisina suc ortakligi yapmaktadir. Gelecegin dagcilari gozlerini actiklari ve ne olup bittigini anladiklari zaman, cok gec olacak : Imkansiz, (ve onunla birlikte, risk) topragin altinda gomulmus, uzak ve unutulmus olacak.
  
  Henuz herseyi kaybetmedik, ancak, saldirilar geri donuyor, her zaman ayni kisiler olmasa bile, onlara cok benzeyenler. Saldiridan uzun zaman once, buyuk bir gurultu cikaracaklar ve yine, her turlu uyari ise yaramaz kalacak. Buyuk hirslari ve uzun tatilleri var – boylece "son buyuk problem" cozulecek. Dagevinde daha cok fotograf birakacaklar, tarihi dokumanlarmis gibi, zirvenin tam altindan zirveye kadar bir dizi noktaciktan olusan dumduz bir hat – ve altina da soyle yazilacak: "insan imkansiz bir defa daha basardi."
  
  Eger insanlar daha oncesinden beri, bir davranis kurallari listesi olusturulmasi fikrine sicak baksaydi, o zaman durum cok daha ciddi olabilirdi. Ama biz genc dagcilar dagcilik kurallari filan istemiyoruz. Tersine, bizler yukarida "uzun, zor gunler ve sabahin ne getirecegini bilmedigimiz geceler" ariyoruz. Ancak buna ne kadar devam edebiliriz ki ?
  
  Olu ejderha ile ilgili endiseleniyorum: imkansiz tamamen oldurulmeden birseyler yapmaliyiz. Kendimizi, bir kanca ve bolt yumagina, giderek daha asi kaya duvarlarinda bagladik : sonraki nesil bu gereksiz tuzaklardan kendini nasil kurtaracagini ogrenmek zorunda kalacak. Kukla ipi rotalarindan ogrenecegimizi ogrendik, takipcilerimiz zirvelere baska rotalardan da gidecekler. Simdi borcumuzu odeme ve yeniden "mumkun"un sinirlarini arama zamanidir – eger onlara yaklasacak cesareti ve erdemi kendi icimizde bulacaksak, bu sinirlar bizim onumuzde bulunmalidir. Ve onlara ulasmaliyiz. Gunluk rutinin sIkiciligindan kacisimizda, siginagi nerede bulabiliriz ? Himalayalar mi ? Andlar mi ? Evet, ama oraya gidebilirsek, gidemeyenler icin sadece eski dost Alpler olacak.
  
  Oyleyse simdi ejderhayi kurtaralim, ve bizden onceki buyuk tirmanicilarin aydinlattigi yolu, gelecekte de izleyelim. Cunku hala dogru olan bu.
  
  Botlarinizi giyin, ve yola koyulun. Partneriniz varsa, yaniniza bir ip ve emniyet icin birkac sIkke alin, baska bir sey degil. Ben coktan yola ciktim –herseye hazirlikli olarak- geri donmeye bile, eger imkansiz ile karsilasirsam... hicbir ejderi oldurmeyecegim, ama eger biriniz benimle gelmek isterse, birlikte yapabilecegimiz rotalarin zirvesine cikacagiz, kendimizi katil unvaniyla damgalatmadan tirmanabilecegimiz rotalarin...
  
  Reinhold Messner
  1971